Najwyższa Izba Kontroli opublikowała informację o wynikach kontroli dotyczącej wsparcia dla rolnictwa ekologicznego. Według kontrolerów nieterminowa realizacja płatności ekologicznych stwarza ryzyko zmniejszenia przez Komisję Europejską płatności na rzecz Polski w ramach Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Wiąże się z tym ryzyko osłabienia konkurencyjności polskiego rolnictwa ekologicznego.
Opóźnienia w płatnościach dla producentów ekologicznych dotyczą 520 mln zł
Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nieterminowo wydała blisko 20 tys. decyzji o przyznaniu producentom rolnym płatności ekologicznych na łączną kwotę ponad 520 mln zł, co miało wpływ na opóźnienie części wypłat.
Brak strategii dla rolnictwa ekologicznego
Najwyższa Izba Kontroli zwraca uwagę na to, że w Polsce nie została przyjęta strategia rozwoju rolnictwa ekologicznego. Obowiązuje jedynie plan ramowy, w którym nie są wskazane źródła finansowania założeń.
W planach zostały określone zadania realizowane przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz jednostki podległe i nadzorowane. Ministerstwo odpowiadało głównie za proces legislacyjny, Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – jako agencja płatnicza – była odpowiedzialna za wdrożenie poszczególnych działań finansowanych z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020, a jednostki doradztwa rolniczego odpowiadały za doradztwo i przekazywanie wiedzy producentom. Z kolei Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa prowadził działania informacyjne i promocyjne, a Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych nadzorowała system kontroli i certyfikacji.
Sprawdź: ceny żywności ekologicznej
W ramowych planach działań dla żywności i rolnictwa ekologicznego nie określono źródeł ich finansowania oraz wielkości ponoszonych nakładów finansowych na rolnictwo ekologiczne, nie określono też docelowych wartości wskaźników realizacji poszczególnych działań na rzecz rozwoju rolnictwa ekologicznego. Zdaniem NIK może to mieć niekorzystny wpływ na prawidłowe i racjonalne wsparcie finansowe rolnictwa ekologicznego, a także na dokonywanie właściwej oceny skuteczności realizowanych przedsięwzięć.
Reakcja Ministerstwa Rolnictwa
W Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi zostały rozpoczęte prace nad aktualizacją ramowego planu działań dla żywności i rolnictwa ekologicznego na lata 2021-2030 w celu wprowadzenia informacji o źródłach finansowania poszczególnych działań oraz o stanie ich realizacji, a także w celu pozyskania danych służących do podsumowania i oceny tych działań.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zadeklarował także wzmocnienie nadzoru nad Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w zakresie zapewnienia terminowego wydawania decyzji w sprawie przyznania płatności ekologicznych i terminowej realizacji (wypłaty) tych płatności. Działania te mają ograniczyć ryzyka występowania tych nieprawidłowości, a w dłuższej perspektywie całkowicie je wyeliminować. W kontekście już podjętych działań w ww. zakresie wdrożone zostały rozwiązania legislacyjne dotyczące przedłużenia terminów wydawania decyzji w sprawie przyznania płatności ekologicznych.
