Sektor ekologiczny, od zawsze skoncentrowany na zrównoważonym rozwoju, staje przed nowym wyzwaniem regulacyjnym: Rozporządzeniem w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR), które zostało opublikowane w styczniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej i będzie stopniowo wchodzić w życie. Firmy mają czas na dostosowanie się do nowych przepisów, a w tym procesie wspiera je CONAI, które powołało grupę roboczą złożoną z przedstawicieli firm produkcyjnych, organizacji branżowych oraz konsorcjów łańcucha dostaw. Dzięki pracy tego zespołu ekspertów CONAI udostępnia firmom szereg narzędzi, z których pierwszym było webinarium „Nowa regulacja opakowaniowa: wytyczne operacyjne dla firm”, które odbyło się 4 marca.
Cele rozporządzenia PPWR
Celem PPWR jest redukcja odpadów opakowaniowych poprzez zasady zapobiegania, recyklingu i ponownego użycia. Firmy ekologiczne, które już są zaangażowane w przyjazne dla środowiska procesy produkcyjne, będą musiały dostosować swoje wybory dotyczące opakowań do nowych wymagań, które mogą wpłynąć na ich działalność.
Rozporządzenie to dotyczy wszystkich opakowań, w tym opakowań dla owoców i warzyw, a w jego treści znajdują się szczególne przepisy dotyczące tego sektora. Jednym z kluczowych wymagań, które bezpośrednio odnosi się do łańcucha owocowo-warzywnego, jest konieczność kompostowalności niektórych opakowań. Od lutego 2028 roku pewne opakowania, w tym etykiety klejące stosowane do owoców i warzyw, będą musiały być kompostowalne.
Zakaz jednorazowych plastikowych opakowań
Innym istotnym aspektem jest zakaz jednorazowych plastikowych opakowań. Od 1 stycznia 2023 roku wprowadzono zakaz stosowania opakowań przeznaczonych do pakowania surowych owoców i warzyw ważących mniej niż 1,5 kg. Zakaz ten dotyczy m.in. siatek, torebek i tacek, ale przewiduje wyjątek dla IV Gamma. Z powodu kruchości i krótkiego okresu trwałości tej kategorii, niemożliwe byłoby wprowadzenie innego rodzaju opakowań.
Wymogi dotyczące redukcji i ponownego użycia opakowań
Sektor ekologiczny będzie musiał zmierzyć się z poważnymi zmianami, aby dostosować się do PPWR. Rozporządzenie nakłada ogólny obowiązek redukcji opakowań: od lutego 2028 roku opakowania sprzedażowe muszą minimalizować puste przestrzenie i unikać niepotrzebnych podwójnych ścianek i warstw. Materiały wypełniające są traktowane przez Rozporządzenie jako puste przestrzenie.
Kolejnym kluczowym punktem jest ponowne użycie opakowań. Od 1 stycznia 2030 roku co najmniej 40 proc. całkowitego opakowania stosowanego do transportu musi być wielokrotnego użytku; w przypadku opakowań używanych w transporcie między miejscami produkcji, wymóg ten musi być spełniony w całości. W sektorze owoców i warzyw już istnieją systemy ponownego użycia opakowań, które prawdopodobnie zostaną wdrożone w celu dostosowania się do regulacji.
Kryteria recyklingu i zawartość materiałów wtórnych
Rozporządzenie wprowadza również surowsze kryteria dotyczące recyklingu. Od 1 stycznia 2030 roku wszystkie opakowania będą musiały być recyklingowalne, zgodnie z trzema klasami recyklingu. Od 2035 roku opakowania będą musiały być zbierane osobno i poddawane recyklingowi na dużą skalę, a do 2038 roku na rynku będą mogły pozostać jedynie opakowania należące do dwóch najbardziej ekologicznych klas.
W końcu, jeśli chodzi o zawartość materiałów wtórnych w opakowaniach plastikowych, do końca 2026 roku wprowadzone zostaną minimalne wymogi dotyczące zawartości materiałów wtórnych. Firmy będą miały czas na dostosowanie się do tych wymogów, które mogą wynosić od 10 do 35 proc. w zależności od rodzaju opakowania.
Wnioski
Sektor ekologiczny zatem stanie przed istotnymi zmianami, które będą miały na celu dostosowanie się do PPWR. Choć regulacja ta stanowi szansę na umocnienie zobowiązania ekologicznego firm organicznych, budzi również wątpliwości i obawy dotyczące trudności w spełnieniu wymogów oraz potencjalnych kosztów, które mogą się z tym wiązać. Debata jest otwarta, a firmy ekologiczne będą musiały starannie rozważyć implikacje tych nowych zasad na swoje strategie dotyczące opakowań i dystrybucji.
