Publikacja nowej EU Bioeconomy Strategy została pozytywnie odebrana przez IFOAM Organics Europe, zwłaszcza jej cel redukcji uzależnienia UE od paliw kopalnych i zwiększenia wykorzystania zrównoważonej biomasy. Organizacja podkreśla jednak, że choć strategia akcentuje znaczenie odpowiedzialnie produkowanej biomasy, to nie wskazuje organicznego rolnictwa jako kluczowego rozwiązania, mimo jego udowodnionych korzyści środowiskowych.
IFOAM zwraca uwagę, że rolnictwo ekologiczne jest jednym z najlepiej udokumentowanych systemów produkcji ograniczających presję na klimat, glebę i bioróżnorodność – a więc powinno stanowić filar przejścia do bezemisyjnej i cyrkularnej bioekonomii.
Potrzeba nowych metod oceniania produktów: krytyka PEF i LCA
Jednym z elementów strategii jest aktualizacja metody Product Environmental Footprint (PEF), która ma poprawić ocenę i porównywalność produktów biopochodnych. IFOAM przyznaje, że to krok w dobrym kierunku, lecz jednocześnie alarmuje, że obecnie stosowane metody, szczególnie oparte na LCA (Life Cycle Assessment), nie oddają rzeczywistych efektów rolnictwa ekologicznego ani innych podejść agroekologicznych.
Dyrektor IFOAM Organics Europe, Eduardo Cuoco, podkreśla, że należy wprowadzić bardziej inkluzyjne i adekwatne narzędzia oceny, które uwzględniają:
- ograniczenie stosowania syntetycznych pestycydów i nawozów,
- redukcję użycia antybiotyków,
- zwiększanie udziału rolnictwa ekologicznego w UE,
- poprawę dobrostanu zwierząt.
Organizacja apeluje, by UE uznała również metody oceny nienastawione wyłącznie na LCA, ale spójne z celami Europejskiego Zielonego Ładu i strategii „Od pola do stołu”.
Organiczne włókna naturalne – niewykorzystany potencjał unijnej strategii
Nowa Strategia Bioekonomii docenia rolę naturalnych włókien w budowaniu lokalnych łańcuchów wartości. Jednak, jak zauważa Cuoco, zabrakło w niej uznania dla włókien organicznych, które – dzięki ograniczeniu stosowania syntetycznych substancji oraz unikaniu GMO – mają znacznie większe korzyści środowiskowe i zdrowotne niż włókna nieekologiczne.
IFOAM wskazuje, że Ecodesign for Sustainable Products Regulation (ESPR), a zwłaszcza przyszły akt delegowany dotyczący tekstyliów, powinien wyraźnie podkreślić przewagi włókien ekologicznych, aby europejski rynek mógł realnie wspierać niskoemisyjną i czystą produkcję.
Dlaczego biomasa musi być produkowana ekologicznie?
IFOAM przypomina, że biomasa – mimo że kluczowa dla bioekonomii – jest również jednym z głównych czynników degradacji środowiska, jeśli jest pozyskiwana w sposób intensywny. Wskazuje na jej wpływ na:
- niedobory wody spowodowane wzrostem zapotrzebowania na nawadnianie,
- utratę bioróżnorodności związaną z monokulturami,
- emisje gazów cieplarnianych wynikające z degradacji gleb i zmian użytkowania gruntów.
Nowa strategia uznaje te wyzwania, ale – jak zaznacza Cuoco – wciąż nie dostrzega, że rolnictwo ekologiczne jest najskuteczniejszym sposobem na ograniczenie presji biomasy na środowisko. Według IFOAM unijna bioekonomia powinna łagodzić istniejące problemy ekologiczne, a nie je pogłębiać.
