Technolodzy nie ustają w poszukiwaniach nowych rozwiązań pozwalających na korzystne
zagospodarowanie pozostałości poprodukcyjnych, resztek lub odpadów – określeń jest wiele.
Stosowanie zasady zero waste przynosi podwójne korzyści – nie obciąża środowiska i
dostarcza materiałów przydatnych w innym już etapie wykorzystania. W dziedzinie olejarstwa problem wykorzystania wytłoków jest szczególnie ważny, a zarazem dogodnym polem do rozwinięcia pomysłowości. A gdy naukowego wsparcia udziela
wyższa uczelnia sukces gwarantowany.
Głos naukowców
Na cenną zawartość wytłoków i warunki przechowywania zwróciła uwagę Pani Maria Magdalena
Sielicka z Wydziału Towaroznawstwa na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu (rozprawa doktorska 2014 r.)
„Pozostałości przetwórstwa roślin oleistych są cennym surowcem, gdyż zawierają wartościowe składniki takie jak białka, cukry, substancje mineralne, błonnik, tłuszcz. Wykorzystywane są zazwyczaj jako pasze dla zwierząt lub w przemyśle energetycznym. Ponadto, stosowane są jako substraty przy biotechonologicznej produkcji: enzymów (lipaz, proteaz, α-amylaz, fitaz), antybiotyków, biopestycydów, witamin oraz innych bioproduktów [Ramachandran i in. 2007]. Z ekonomicznego punktu, produkty uboczne przetwórstwa nasion oleistych mogłyby być wykorzystywane jako źródło naturalnych substancji o właściwościach odżywczych, czy funkcjonalnych, co byłoby zgodne z obecnie obserwowanym trendem na rynku żywności”.
Także w Poznaniu ale na Uniwersytecie Przyrodniczym powstała rozprawa doktorska Pani Sylwii
Marszałkiewicz poświęcona przetwórstwu nasion ostropestu i jego wytłokom.
„Ostropest plamisty wpisuje się idealnie w obecne trendy konsumpcyjne i wydaje się być odpowiednim surowcem do produkcji tego rodzaju produktów ze względu na wartościowy tłuszcz o wysokiej zawartości nienasyconych kwasów tłuszczowych (tj. kwas linolowy i oleinowy) i związków bioaktywnych (tj. tokoferole i sterole), a szczególnie przez obecność sylimaryny w nasionach i wytłokach. Ostropest jest surowcem zielarskim znanym i cenionym od lat w naturalnych terapiach uzupełniających, a wyciągi sylimaryny znajdują zastosowane w medycynie, farmacji, weterynarii”.
A z jednym i z drugim uniwersytetem współpracuje firma Semco ze Śmiłowa koło Szamotuł, członek Stowarzyszenia „Polska Ekologia”. Semco to przede wszystkim firma rodzinna – pracują w niej trzy pokolenia. Ma długi staż, bo 35-letni okres produkcji, chociaż rodzinna historia tłoczenia oleju sięga czasów przedwojennych. Od samego początku jej działalność była skierowana na pracę z nasionami roślin oleistych. W czasie tak długiego funkcjonowania zyskała szerokie grono współpracowników, zarówno w zakresie sprzedaży jak i skupu.
Mówi Pan Marcin Just prezes Semco
„Obecnie nasze relacje bazują przede wszystkim na udostępnianiu naszych olejów i nasion
pracownikom uczelni, którzy przeprowadzają na nich badania oraz prowadzą wykłady i ćwiczenia dla studentów uczelni. Braliśmy udział w III Konferencji Dietetyki Klinicznej, na którą przybyło ok. 150 czynnych dietetyków Chętnie angażujemy się w przedsięwzięcia organizowane przez uczelnie, np. w bieżącym roku uczestniczyliśmy w konferencji naukowej „Tłuszcze w żywności i żywieniu – od surowca do zdrowia konsumenta”, która odbyła się 03-04.04.2025r. na Wydziale Nauk o Żywności i Żywieniu, Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.
Ponadto ciągle dążymy do rozwoju naszej firmy, zarówno w procesach produkcyjnych, jak również w pozyskiwaniu jak najlepszego surowca. Nieustannie unowocześniamy i dostosowujemy cały proces technologiczny, aby zadowolić naszych odbiorców. Wspieramy rolników z Polski – których znamy osobiście – i cenimy za ich trudną pracę oraz za wkład w ochronę przyrody. Ponadto przez korzystanie z lokalnych surowców dbamy o środowisko, a więc staramy się minimalizować trasy transportu naszych surowców. Produkowane przez nas tradycyjne, nierafinowane, tłoczone na zimno oleje zachwycają smakiem, aromatem i kolorem”.
Zero waste bardziej…
W firmie Semco zasada zero pozostałości ma dwa wymiary – jeden to zagospodarowanie wytłoków po zakończeniu procesu tłoczenia. Ale jest i drugi, związany z pozyskiwaniem surowca, czyli nasion bez pozostałości chemicznych zabiegów. Zero użycia pestycydów, co występuje w ekologicznych zbiorach.
Wyjątkowość Semco przejawia się w komponowaniu rozmaitych olejów. W bogatej ofercie znajdują się też takie, które można określić mianem funkcjonalnych. Tworzone są specjalnie dobrane miksy, w których chodzi o „złotą proporcję 1 :1”, pozwalającą osiągnąć zrównoważony stosunek kwasów omega 3 do omega 6. Na przykład olej zwiększający odporność kobiet zawiera w odpowiednich częściach olej rydzowy, olej z nasion czarnuszki, wiesiołka i ostropestu. Inna kombinacja powstała też w oleju dla mężczyzna, odmienna w oleju zwiększającym odporność dzieci (więcej na https://semco.pl).
Liczy się marka
Wysoka jakość produktów Semco znalazła uznanie jurorów w wielu konkursach, m.in. w konkursie pod nazwą „Nasze Kulinarne Dziedzictwo – Smaki Regionów” (kilkukrotnie). Firma może się też pochwalić zajęciem pierwszego miejsca na Festiwalu Smaku Gruczno 2013. Godzi się zwrócić uwagę na certyfikat potwierdzający przynależność opisywanego tu gospodarstwa do Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych wydany przez Wielkopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w
Poznaniu. Trzeba koniecznie docenić otrzymanie certyfikatu pozwalającego na posługiwanie się
oznaczeniem „Marka Wielkopolska”.
Solidna marka dba o klientów i przejawem tego jest bezpłatne korzystanie ze stacji ładowania
samochodów elektrycznych na czas robienia zakupów w stacjonarnym sklepie firmowym Semco przy siedzibie firmy w Śmiłowie.
Historia manufaktur olejarskich w Szamotułach zatoczyła koło – wytłaczaniem oleju z nasion derenia- świdwy zajmowano się już w XIV wieku, zaś w czasach współczesnych nastąpiło odrodzenie. I to wysokiej klasy, o czym świadczy działalność rodzinnej spółki Semco i jej oleje, od których się zdrowieje.
