W ostatnich miesiącach pojawiły się poważne obawy dotyczące przyszłości europejskiego rolnictwa i przemysłu spożywczego. Europejskie Stowarzyszenie Producentów Świeżych Owoców i Warzyw, znane jako Freshfel Europe, wyraziło stanowczy sprzeciw wobec zawartego pod koniec lipca 2025 roku porozumienia handlowego między Unią Europejską a Stanami Zjednoczonymi. Organizacja alarmuje, że nowe ustalenia dotyczące ceł i barier pozataryfowych mogą poważnie osłabić konkurencyjność europejskich producentów, jednocześnie dając nieproporcjonalną przewagę amerykańskim eksporterom.
Negatywne skutki dla europejskiego rolnictwa
Według Freshfel, propozycja Komisji Europejskiej zakłada zniesienie ceł na amerykańskie produkty spożywcze, co w praktyce oznacza ich pełną liberalizację na rynek UE. Podczas gdy europejscy producenci będą musieli zmagać się z 15-procentowymi taryfami przy eksporcie do USA, amerykańscy eksporterzy mogą bez przeszkód zdominować rynek europejski. To asymetryczne warunki dostępu do rynku tworzą poważne zagrożenie dla europejskiego sektora rolno-spożywczego, szczególnie w sektorze owoców i warzyw.
Bariery sanitarne i fitosanitarne – przeszkoda czy pretekst?
Freshfel krytykuje również brak zobowiązań ze strony USA do zniesienia rygorystycznych barier sanitarno-fitosanitarne. Od lat ograniczenia te utrudniają eksport unijnych jabłek, gruszek, cytrusów czy pomidorów na rynek amerykański. W efekcie europejscy producenci tracą dostęp do jednego z największych rynków, co przekłada się na straty finansowe i osłabienie pozycji konkurencyjnej.
Skutki finansowe i zagrożenie dla budżetu UE
Szacuje się, że rezygnacja z ceł na produkty amerykańskie pozbawi budżet Unii Europejskiej około 12 miliardów euro rocznie. Dla porównania, te środki mogłyby zostać przeznaczone na wsparcie rozwoju rolnictwa, zrównoważony rozwój czy promocję europejskich produktów. Brak tych funduszy osłabi stabilność i konkurencyjność sektora rolno-spożywczego w Europie, a także podważy wiarygodność polityki zrównoważonego rozwoju UE.
Apel do władz unijnych – o pełną wzajemność i ochronę rynku
Freshfel Europe apeluje do Rady UE oraz Parlamentu Europejskiego o odrzucenie kontrowersyjnego porozumienia i wypracowanie nowych warunków handlowych opartej na zasadach wzajemności i niedyskryminacji. Organizacja podkreśla, że tylko w ten sposób można zapewnić ochronę europejskiego rolnictwa, utrzymać konkurencyjność i wspierać zrównoważony rozwój sektora spożywczego na kontynencie.
Podsumowując, zawarte niedawno porozumienie handlowe UE–USA budzi poważne obawy i kontrowersje. Eksperci i producenci apelują o rzetelne konsultacje i politykę opartą na zasadach sprawiedliwości, aby europejskie rolnictwo mogło konkurować na równych warunkach z amerykańskimi konkurentami. Tylko w ten sposób można zabezpieczyć przyszłość europejskich producentów i zapewnić stabilność sektora rolno-spożywczego w Europie.
